Alım Opsiyonu Nedir? | Kredi Hesaplama | Kredi Notu Sorgulama

Alım Opsiyonu Nedir?



Alım Opsiyonu Nedir?

Alım opsiyonu Nedir? Alım opsiyonu çeşitleri nelerdir? Bu soruları açıklamadan önce opsiyon nedir onu kısaca göz atalım. Kaynaklardaki tanımlamalara göre Opsiyon; bir finansal varlığın belirli bir tarihte veya belirli bir zaman zarfında, belirli bir prim karşılığında, önceden belirlenmiş olan sabit bir fiyattan opsiyon sahibine satın alma veya satma hakkını veren bir sözleşmedir. Daha basit bir ifade ile opsiyon; ticarette, bir alışverişin karara bağlanması için genellikle satıcının alıcıya tanıdığı belirli süredir. Eğer verilen bu hak sözleşmede belirtilen sürede veya vade sonunda kullanılmazsa sözleşme geçersiz hale gelir. Bu noktada opsiyonu diğer türev ürünleri olan forward, future, swap gibi seçeneklerden ayıran özellik tanınmış olan vade hakkının kullanılıp kullanılmamasıdır.

Opsiyonu isteğe bağlılık ya da seçenek olarak da nitelendirmek mümkündür. Şartlarında adı geçen vade, süresi, seçeneği, şartı koşulu da buradan gelmektedir. Zaten Opsiyon kelimesinin kökenine baktığımız zaman Latinceden seçim olarak günümüze kadar geldiği de görülmektedir.

Türev piyasalarda iki tür opsiyon bulunmaktadır. Bunlar Alım opsiyonu ve Satım opsiyonudur. Satım opsiyonu, opsiyonu alan tarafa belirli bir vadede ya da belirli bir vadeye kadar, önceden belirlenmiş fiyat, nitelik ve miktarda ekonomik ya da finansal göstergeyi, kıymetli madeni, malı, dövizi ve sermaye piyasası aracını satma hakkı veren, fakat satma zorunluluğu olmayan, satan tarafı ise opsiyon alıcısının talebi halinde almakla yükümlü kılan sözleşmeyi ifade etmektedir.

Bu yazımızda alım opsiyonu üzerinde duracağız.

Alım Opsiyonu

Satın alma opsiyonu olarak da adlandırılan alım opsiyonu; belirli bir miktardaki bir değeri daha bugünden ve belirlenen fiyat üzerinden belirli bir vade içerisinde veya sonunda satın alma hakkını veren sözleşmeler bütünüdür. Yani alım opsiyonu, alıcısına gelecekte belirli bir miktarda varlığı, belirli bir fiyattan alma hakkı veren bir opsiyon sözleşmesidir. Burada opsiyon alıcısının ödediği prim miktarının dışında hiçbir sorumluluğu yoktur. Ancak opsiyon satıcısı opsiyon alıcısının hakkını kullanması durumunda sözleşmede belirtilmiş olan yükümlülüğü yerine getirmekle yükümlüdür.

Alım opsiyonunda sözleşme fiyatını yani ödenecek olan prim tutarının belirlenmesinde aşağıdaki faktörler etkilidir.

  1. Sözleşmeye konu olan varlığın fiyatındaki dalgalanmalar
  2. Sözleşmenin yapıldığı tarihteki varlığın fiyatı ile uygulama tarihi arasındaki fiyat farkı
  3. Opsiyon sözleşmelerinin sürelerinin kısa olması
  4. Faiz oranları farklı opsiyon türlerindeki opsiyon sözleşme fiyatını farklı etkilemektedir.

Alım opsiyonunda opsiyon sahibi;

  • Vade sonuna kadar hakkını başkasına devretme
  • Opsiyonu işleme koyarak bedelini ödeme
  • Ya da opsiyonu elinde tutarak hiçbir işlem yapmaz.

Alım opsiyonları için:

  • Sözleşmenin kullanım fiyatı, opsiyona konu olan dayanak varlık fiyatından düşükse, bu opsiyon karda opsiyondur.
  • Kullanım fiyatı, opsiyona konu olan dayanak varlık fiyatına eşitse, bu opsiyon başa baş opsiyonu ve
  • Kullanım fiyatı, opsiyona konu olan dayanak varlık fiyatından yüksekse, bu opsiyon da zararda opsiyon olarak nitelendirilir.

Alım Opsiyonunun Avantaj ve Dezavantajları Nelerdir?

Alım opsiyonuyla yatırımcı opsiyon sözleşmesine konu olan değerin piyasadaki fiyatında olası bir artış avantaj sağlayacaktır. Örneğin, bir kullanım fiyatında bir alım opsiyonu satın al ve başka bir kullanım fiyatında bir satım opsiyonu sat ve kar et. Alım opsiyonunda hisse fiyatları, vadeye zaman, hisse fiyatı volatilitesi ve faiz oranları opsiyon fiyatlarını etkileyen olumlu faktörlerdir. Buna karşılık kullanım fiyatı ve temettüler ise olumsuz yönde etkili ve risk doğurabilmektedirler.

Bunların dışında genel bir yargı olarak belirtmemiz gerekirse Opsiyonun vadesi uzadıkça, borç alma ve borç verme faizlerinin de eşit olduğundan değişimler fiyatları bu durumu önemli ölçüde etkileyecektir.

Ayrıca düşük likidite riski de bulunmaktadır. Çoğu hisse opsiyonunun hemen hemen hiç hacmi yoktur. Her opsiyonlanabilir hisse senedinin opsiyonlarının farklı işlem fiyatı ve vadelerden işlem görüyor olması, elinizdeki opsiyonun eğer dayanak varlık yeterince popüler değilse, işlem hacminin çok küçük olacağına işaret eder. Buna karşılık sadece 10 kontratla işlem yapan bir borsacıysanız bu düşük likidite size çok fazla zarar vermeyecektir.



Etiketler: , , , , , , ,

Yorum Yaz